Kırşehir ve Kaman’ın kısa siyasi tarihi

23.02.2022
1.385
A+
A-

Selçuklular döneminde birkaç Türk Beyliğinin idaresinde olan Kırşehir ve Kaman yaklaşık 5000 yıllık bir yerleşim yeridir. Yani milattan önce 3000’li yıllardan beri Kırşehir’de ve Kaman’da insan yerleşimi mevcuttur.

Selçuklular döneminde birkaç Türk Beyliğinin idaresinde olan Kırşehir ve Kaman yaklaşık 5000 yıllık bir yerleşim yeridir. Yani milattan önce 3000’li yıllardan beri Kırşehir’de ve Kaman’da insan yerleşimi mevcuttur. Daha önce bölgede çeşitli guruplardan insanlar yaşıyorken Selçuklular’ın Anadoluya yerleşmeye başlamasıyla Kırşehir, Kaman ve çevresine de Dulkadirli, Büğüz, Kargın, Cerit isimli Türk Boyları ve bu boyların akraba toplulukları yerleşmiştir. 1808 m yükseklikteki ilimizin en yüksek dağı olan Baran Dağı’nın eteklerinde yerleşik Çağırkan oymağı bu akraba topluluklarının en büyüklerindendir.

Osmanlı Devleti’nin Konya eyaletine bağlı bir sancak olan Kırşehir, 1800’lü yılların sonuna doğru Konya vilayetinin Niğde sancağına bağlı bir kaza, sonra da Ankara vilayetine bağlı bir sancak olarak teşkilatlanmış; 1921 yılında bağımsız bir sancak olmuştur. 1924 yılında Avanos, Çiçekdağı, Hacıbektaş ve Mucur kaza olarak Kırşehir’e bağlanmış; 1944 yılında da Kaman kaza (ilçe)  yapılarak Kırşehir’e bağlanmıştır.

Kaman ilçe genelinde yaklaşık 810 bin dekar tarım arazisi olup, bunun yaklaşık 50 bin dekarında sulu tarım yapılabilmektedir. Belki de bunun için Kaman’a kurak topraklar anlamına gelen boz topraklar diyarı bozkır; türkülerine de bozlak denilmektedir.

Tarihinde Kaman’da Kırşehir gibi birçok siyasi operasyona maruz kalarak zayıflatılmak istenmiştir.

Kırşehir’e karşı ilk büyük siyasi operasyon 6429 sayılı Kanun’la yapılmıştır. Demokrat Parti iktidarında Adnan Menderes başbakan iken Kırşehir’den beklediği oyu alamamış; Kırşehir halkı siyaseten cezalandırılarak 20.07.1954 tarih ve 6429 sayılı Kanun’la Kırşehir İlçe yapılmış, o zaman Niğde’ye bağlı Nevşehir ilçesi il yapılmış ve Kırşehir’in Kaman ilçesi Ankara’ya; Avanos, Kozaklı, Mucur ve Hacı Bektaş ilçeleri ise Kırşehir ile birlikte Nevşehir’e; Çiçekdağı ilçesi de Yozgat’a bağlanmıştır.

Ancak üç yıl sonra yanlışını fark edebilen Menderes’in başını çektiği kanun teklifiyle 01.07.1957 tarihinde yürürlüğe giren 7001 sayılı Kanun’la Kırşehir tekrar il yapılmış ve henüz 1944 yılında ilçe olmuş Kaman’la birlikte Mucur ve Çiçekdağı yeniden Kırşehir’e bağlanmışsa da Kırşehir’in eski ilçeleri Avanos, Kozaklı ve Hacı Bektaş Nevşehir’de kalmıştır.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR  Mustafa Kemal’le Kırşehir’den Ankara’ya

Menderes’in siyasi operasyonu ile il olan Nevşehir bu gün 3 milletvekili ile TBMM’de temsil edilirken Kırşehir 2 milletvekili ile temsil edilmektedir.

Kaman 1913 yılından itibaren belediye teşkilatı olan bucak merkezi iken 8 Ağustos 1944 tarihli ve 5777 Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan ve 1 Eylül 1944 tarihinde yürürlüğe giren 4642 Sayılı Kanun ile Kırıkkale ile aynı tarihte ilçe olmuştur. Kaman’ın ilçe yapıldığı 4642 Sayılı Kanun metni aşağıda sunulmuştur

Kaman ilçesi daha büyük bir alana sahip iken 4 Temmuz 1987 tarih ve 3392 sayılı kanunla 13 Eylül 1988 tarihinde Akpınar’ın Kaman’dan ayrılarak 23 köyü ile birlikte ilçe yapılmasıyla Kaman’a ikinci büyük operasyon yapılarak Kaman’ın hem siyasi gücü hem de ekonomik gücü ikinci defa zayıflatılmışsa da Kaman hala nüfus ve ekonomik büyüklük bakımından Kırşehir’in en büyük ilçesidir.

Görüldüğü gibi, hem sosyal bakımdan hem de ekonomik bakımdan siyasal güç çok önemlidir. Siyaseten güçlü olunca, hem idari yapılanmalar güçlü olur, hem de sosyal ve ekonomik yatırımlar hız ve güç kazanır. Kırşehir’in sosyal ve ekonomik açıdan zayıf kalarak sürekli göç vermesinin önemli nedenlerinden biri de siyaseten güçlü bir şekilde temsil edilememesidir.

YORUMLAR

Bir Cevap Yazın

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.